De stralingshoek, ook wel gradenbundel genoemd, bepaalt hoe breed het licht van een armatuur wordt verspreid. Dit is een belangrijke factor bij het kiezen van de juiste verlichting, omdat het direct invloed heeft op de lichtverdeling, sfeer en functionaliteit in een ruimte.

Wat betekent stralingshoek precies?

De stralingshoek wordt uitgedrukt in graden en geeft aan onder welke hoek het licht uit een lamp of armatuur wordt verspreid.

Bijvoorbeeld:

• 60° = smalle lichtbundel
• 90° = gemiddelde spreiding
• 120° = brede lichtverdeling

Hoe kleiner de hoek, hoe gerichter het licht. Hoe groter de hoek, hoe breder het licht verspreid wordt.

Hoe wordt de lichtbundel bepaald?

De gradenbundel van een armatuur wordt grotendeels bepaald door de reflector of lens.

• Spiegelende reflector: smalle, gerichte bundel
• Matte reflector: bredere spreiding
• Opalen diffuser: zeer brede en zachte lichtverdeling

Een brede bundel zorgt voor minder harde contrasten en is rustiger voor de ogen. Een smalle bundel kan juist meer verblinding veroorzaken als deze niet goed is afgeschermd.

Stralingshoek en verblinding (UGR)

De stralingshoek heeft invloed op de mate van verblinding (UGR-waarde).

• Smalle bundel = hogere kans op verblinding
• Brede bundel = zachter licht, minder verblinding

Let op: goede afscherming van de lichtbron speelt hierbij ook een grote rol. Een goed ontworpen armatuur kan zelfs met een smallere bundel comfortabel zijn.

Welke stralingshoek heb je nodig?

De juiste gradenbundel hangt af van meerdere factoren.

1. Montagehoogte

• Lage plafonds → bredere bundel
• Hoge plafonds → smallere bundel

Hoe hoger de ruimte, hoe gerichter het licht moet zijn om de vloer goed te bereiken.

2. Indeling van de ruimte

• Open ruimtes → brede bundel
• Smalle gangpaden of stellingen → smallere bundel

In magazijnen of winkels met hoge stellingen is gerichte verlichting vaak efficiënter.

3. Type verlichting

Accentverlichting:

• 15° – 45°
• Voor objecten, displays, muren

Algemene verlichting:

• 60° – 120°
• Voor gelijkmatige lichtverdeling

Decoratieve verlichting:

• Afhankelijk van gewenste sfeer

Smal vs breed: wat is het verschil?

Smalle bundel:

• Gericht licht
• Minder spreiding
• Ideaal voor accenten
• Minder geschikt voor basisverlichting

Brede bundel:

• Grote lichtspreiding
• Goede uniformiteit
• Ideaal voor algemene verlichting
• Minder focus op details

Praktische toepassingen

• LED spots: vaak smalle bundel (accentverlichting)
• LED panelen: brede bundel (kantoren)
• High-bay verlichting: brede bundel (hallen)

Conclusie

De stralingshoek bepaalt hoe effectief verlichting wordt toegepast. Een smalle bundel is perfect voor accenten, terwijl een brede bundel zorgt voor gelijkmatige basisverlichting. Door rekening te houden met ruimte, hoogte en toepassing kies je altijd de juiste gradenbundel.